Beginsituatie grensgebied

Overstromingen langs de Rijn zijn al eeuwenlang bekende natuurverschijnselen. Dit geldt zowel in Noordrijn-Westfalen als in Nederland en in het bijzonder in het grensgebied van deze twee landen. Hier beschermen kilometers lange dijken mensen en het landschap tegen overstromingen. Ook kunnen grensoverschrijdende overstromingen plaatsvinden in dit gebied. In het geval van een dijkdoorbraak kan het water zowel vanuit Duitsland naar Nederland stromen als andersom.

D-NL-werkgroep Hoogwater

De Duits-Nederlandse werkgroep Hoogwater is een werkgroep die zich bezig houdt met de grensoverschrijdende bescherming tegen hoogwater langs de Rijn in het grensgebied tussen Nordrhein-Westfalen en Nederland.

Doel van de Werkgroep

Het belangrijkste doel van de werkgroep is het waarborgen van grensov erschrijdende samenwerking. Hiervoor vinden regelmatig bijeenkomsten plaats waar de werkgroep informatie, kennis en ervaring uitwisselt. Daarnaast verzorgt de werkgroep gezamenlijke publiekscommunicatie, doet onderzoek en coördineert activiteiten en maatregelen voor een betere bescherming tegen overstromingen in het Duits-Nederlandse grensgebied langs de Rijn.

© Deichverband Bislich-Landesgrenze

Werkoverleggen

De werkgroep komt minimaal twee tot drie keer per jaar bijeen om regelmatig informatie, kennis en ervaringen uit te wisselen tussen de organisaties die in de werkgroep vertegenwoordigd zijn. Aan de werkoverleggen nemen Duitse en Nederlandse water(veiligheid) specialisten deel en vindt afstemming plaats over de gemeenschappelijke activiteiten.

Kennisontwikkeling

Een belangrijk doel van de werkgroep is het verkrijgen van een gemeenschappelijk, verbeterd inzicht in het optreden van hoogwater en het risico van overstromingen langs de Rijn in het grensgebied en het beter begrijpen van de effecten van maatregelen in het gebied. Daartoe is de studie “Grensoverschrijdende effecten van extreem hoogwater aan de Niederrhein” (afgerond in 2004) uitgevoerd en aangevuld met twee studies over het “Overstromingsrisico van de grensoverschrijdendedijkringen aan de Niederrhein” (afgerond in 2009 en 2019). Deze studies hebben bijgedragen aan een diepgaand begrip van hoogwater en overstromingen langs de Rijn in Noordrijn-Westfalen en in het aangrenzende gebied in Nederland. Belangrijke aspecten waren het overstromingsrisico en het effect van waterstandsverlagende maatregelen in het grensgebied. 

Daarnaast is het belangrijk om inzicht te krijgen in de verschillende benaderingen van hoogwaterbescherming in Noordrijn-Westfalen en Nederland op het gebied van wettelijke bepalingen en technische vereisten en daarvan te leren. Dit als basis voor een betere afstemming van maatregelen tegen hoogwater.

Publiekscommunicatie

De werkgroep verzorgt ook communicatieactiviteiten om de kennis te delen, onder andere door het organiseren van hoogwaterconferenties (meest recent in 2019) en het houden van themabijeenkomsten over geselecteerde onderwerpen. Voorbeelden zijn de themabijeenkomsten over de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van bescherming tegen overstromingen en rampenbestrijding (2017) en ruimtelijke ordening en bescherming tegen overstromingen (2009).

Samenwerking met andere werkgroepen

De Duits-Nederlandse werkgroep onderhoudt nauwe contacten met de werkgroep extreme waterstanden van de Gelderse commissie veiligheid grote rivieren. Zo werken ze bijvoorbeeld samen aan het organiseren van grensoverschrijdende hoogwateroefeningen.

Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s ROR

Met haar activiteiten draagt de Duits-Nederlandse werkgroep bij aan de uitvoering van de doelstellingen van de Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s. Zij zorgt voor de coördinatie van de werkzaamheden voor het opstellen van overstromingsgevaar- en overstromingsrisicokaarten in het grensgebied.
 

© Watershap Rivierenland, Bezirksregierung Düsseldorf, Watershap Rijn en Ijssel

Samenwerking sinds 1997

Tijdens het hoogwater van 1995 vreesde men voor een dijkdoorbraak in het grensgebied. Deze ervaring leidde in 1997 tot de ondertekening van de “Gemeenschappelijke verklaring voor samenwerking op het gebied van duurzame hoogwaterbescherming langs de hoofdstroom van de Rijn in het Duits-Nederlandse grensgebied” en de oprichting van de Duits-Nederlandse werkgroep Hoogwater. Deze gemeenschappelijke verklaring is sindsdien elke vier tot zes jaar geactualiseerd en ondertekend. Voor het laatst tijdens de grensoverschrijdende hoogwaterconferentie in 2019 voor de periode 2019 - 2025.

Leden van de werkgroep

• Ministerium für Umwelt, Naturschutz und Verkehr des Landes Nordrhein-Westfalen
• Ministerium für Wirtschaft, Industrie, Klimaschutz und Energie des Landes Nordrhein-Westfalen
• Landesamt für Natur, Umwelt und Verbraucherschutz NRW
• Bezirksregierung Düsseldorf
• Arbeitskreis für Hochwasserschutz und Gewässer in NRW e.V.
• Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
• Rijkswaterstaat
• Provincie Gelderland
• Waterschap Rijn en IJssel
• Waterschap Rivierenland
• Vereniging Nederlandse Riviergemeenten